Australia in brief

Australia—an overview

Australia is a stable, culturally diverse and democratic society with a skilled workforce and a strong, competitive economy. With a population of more than 21 million, Australia is the only nation to govern an entire continent. It is the earth’s biggest island and the sixth-largest country in the world in land area.

Australia is one of the world’s oldest landmasses and has been populated by human beings for an estimated 60 000 years. Before the arrival of European settlers, Aboriginal and Torres Strait Islander peoples inhabited most areas of the continent. Australia’s contemporary history is relatively short, with the first European settlement established by Great Britain on 26 January 1788.

Australia has 10 per cent of the world’s biodiversity and a great number of its native plants, animals and birds exist nowhere else in the world. Australia is committed to conserving its unique environment and natural heritage and has a range of protection procedures in place, including World Heritage listings and many national parks and wildlife sanctuaries.

Australia has the 14th biggest overall economy in the world and the 9th biggest industrialised economy (2007). Australia is the 15th richest nation in per capita terms, and is the 6th oldest continuously functioning democracy in the world.

Australia’s population includes Aboriginal and Torres Strait Islander peoples and migrants from some 200 countries. In over 60 years of planned post-war migration, Australia has welcomed more than 6.5 million migrants, including more than 660 000 refugees. During this time, the population has tripled from about 7 million.

Migrants have brought with them language skills and other capabilities that are valuable in today’s global economy and workforce. Although English is the official language in Australia, more than 3 million Australians speak a language other than English at home (2007). As a result, Australia offers the familiarity of a Western business culture with a workforce capable of operating in many different business environments.

Did you know?
Australia’s Human Development Index (HDI) is the third best in the world, behind only Norway and Ireland (UNDP Human Development Report 2006).

Australia’s economy is open and innovative, with a commitment from the Australian Government to maintain the strong economic growth that has taken place since the early 1990s. Over the past decade, solid productivity gains have been accompanied by low inflation and interest rates.

Australia is one of the few countries belonging to the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) where general government net debt has been eliminated. According to the OECD’s 2006 economic summary of Australia, living standards have steadily improved since the start of the 1990s and now surpass those of all the industrialised nations that form the Group of Eight except the United States.

Australian exports, which in 2007 totalled $218 billion, are a mix of minerals and energy, manufacturing, rural products and services.

Australia has a well-developed education system with participation rates among the highest in the world. Each year, Australia welcomes an increasing number of international students, with current figures rating Australia 3rd among English-speaking countries as a student destination (2007).

Australia’s aid program aims to help people in developing countries to lift themselves out of poverty and responds quickly when disaster strikes. The primary focus is the Asia–Pacific region, which has the world’s highest concentration of people living in poverty. Australia also provides aid to developing countries in Africa and the Middle East.

The key objective of Australia’s foreign and trade policy is to promote our security and long-term prosperity. The challenge is to protect and advance Australia’s national interests in a rapidly changing environment, while supporting a stable global order. The three pillars of Australia’s international engagement are: active participation in the institutions of global governance, including the United Nations and the WTO; enhancing Australia’s alliance with the United States; and engaging with the states and institutions of the Asia-Pacific region.

The quality of life enjoyed by people in Australia is one of the highest in the world. Australia’s clean physical environment, health services, education and lifestyle combine to make it an attractive place to live. Australia’s ancient Indigenous traditions and multiculturalism are reflected in the diverse cultures and forms of artistic talent present in the country.

Did you know?
In 2007, Sydney was voted the world’s best city for the second year in a row. Melbourne was sixth (Anholt City Brands Index 2007). Five Australian cities have been ranked in the top eleven most liveable cities in the world (Economist Intelligence Unit 2005).

Australia’s spectacular natural environment, rich Indigenous history and culture, multicultural communities, and high-quality food and wine make it a popular international tourist destination. Approximately 5.6 million people visited Australia in 2007, making the tourism industry the largest contributor to Australian services export earnings.

Australia is a robust democracy that pioneered the secret ballot and the vote for women. Australia’s system of government reflects the British and North American models of liberal democracy, but has uniquely Australian features.

The flag
The Australian flag was raised for the first time in Melbourne on 3 September 1901, following a design competition that drew 32 823 entries. The stars of the Southern Cross represent Australia’s geographic position in the Southern Hemisphere, the large Commonwealth star symbolises the federation of the states and territories and the Union Jack embodies Australia’s early ties to Great Britain.

National colours
Green and gold have been Australia’s national colours since 19 April 1984.

National day
Australia Day is celebrated every year on 26 January. This date commemorates the anniversary of the unfurling of the British flag at Sydney Cove in 1788.

National anthem
Advance Australia Fair has been Australia’s official national anthem since 19 April 1984.

Australians all let us rejoice,
For we are young and free;
We’ve golden soil and wealth for toil;
Our home is girt by sea;
Our land abounds in nature’s gifts
Of beauty rich and rare;
In history’s page, let every stage
Advance Australia Fair.
In joyful strains then let us sing,
Advance Australia Fair.

Beneath our radiant Southern Cross
We’ll toil with hearts and hands;
To make this Commonwealth of ours
Renowned of all the lands;
For those who’ve come across the seas
We’ve boundless plains to share;
With courage let us all combine
To Advance Australia Fair.
In joyful strains then let us sing,
Advance Australia Fair.

Coat of arms

The Australian coat of arms was granted by King George V in 1912. It consists of a shield containing the badges of the six Australian states, symbolising federation, and the national symbols of the golden wattle, the kangaroo and the emu. By popular tradition, the kangaroo is accepted as the national animal emblem. The golden wattle, Acacia pycnantha Benth, was proclaimed the national floral emblem in August 1988.



Online
Australian Government information and services
Department of the Prime Minister and Cabinet
Parliament of Australia
Prime Minister of Australia, Kevin Rudd
Department of Foreign Affairs and Trade
It’s an honour: Australia celebrating Australians
For further reading pls visit this site. Happy reading!

Source: http://www.dfat.gov.au/aib/index.html

Essential Pronunciation for the Vietnamese

Paper presented at VTTN Conference held by BC and MOET, Dec 2005

Tran Thi Lan*

Abstract: (Printed in VTTN National ELT Conference 2005)

Summary for British Council magazine “English Now”

Of the four language skills speaking is always seen most challenging by the Vietnamese. One reason of this is poor pronunciation due to neglection at school of all levels.

On tutoring IELTS candidates the instructor constantly asks herself whether it is possible for a “false learner” to acquire English pronunciation for a shortest amount of time. If so, what is the minimal items to learn and how to learn them best? The answer perhaps lies in contrastive analysis, which I believe strongly helps cope one’s problems, thus, improve their speech.

English pronunciation books in the market are plentiful. So are worldwide websites. Yet those materials are written predominantly by English native speakers for general learners. None is exclusively for the Vietnamese, i.e. with the acount on special features of the Vietnamese language.

The major objectives of this paper is to define core list of English items for Vietnamese students to acquire. Pronunciation is taught for intelligibility in an academic context rather than acquisition of a native like speech. Methods to deal with the problems or materials for practice can be found in “English Pronunciation for All” (Trần Thị Lan Ngữ âm tiếng Anh cho mọi người – Sách biên soạn riêng dành cho người Việt) due to be published this autumn by the publishing house “Văn hoá Thông tin”.

The findings:

A list of core items to teach, first 7 believed to be most essential, has been defined as follows:

1. The English alphabet. Essential. Vietnamese confusing letters (by ear rather than by eye) can be R, I, E, G , J, H, X, K, Q, W, X, Y

2. The English phonemic chart. Essential as it helps reading words in dictionaries. Monolingual Dictionaries by reputed publishers should be encouraged to use.

3. Voiced and unvoiced sounds. Essential as helping students to deal with ends /s/ and /-ed/.

4. Long and short vowels: essential as they differ in meaning.

5. Word final consonants. Essential. Continuant exercises on final endings should be done attentively during the course.

6. Consonant clusters: sts, ts, str, tr appear to be most challenging for many.

7. Supresegmental level: Word stress, sentence stress, intonation. Essential. Tonic intonation should be of special care as they differ in meaning. Sound linking: important but not essential. Let the learners know that once they say the words correctly, they will link sounds naturally themselves.

8. Sounds unavailable eg. interdentals /d/, /q/. Can be mixed up with /f/ or Vietnamese /th/ though they may not disturb comprehensibility. Right articulation can help overcome this problem.

9. /l/ and /n/ can be mixed up in the northern dialect (Hai Phong, Hai Duong, Hung Yen, Quang Ninh etc.). Articulation can help solve out this problem.

10. /j/ initial like in yes, young, yellow may be heard as zes, zoung, zeallow. This sound could be a bigger problem for learners from the south, or central provinces of the country. Articulation and minimal pair can help.

11. /r/ some may have problems with this sound as Hanoi accent does not distinguish /r/, /z/, or /gi/. Some people in the central part of Vietnam such as Nghe An or Quang Binh, Hue, Danang can say /zed/ instead of /red/, /ozing/ instead of /orihd3/

12. Initial /t/ respirated as in ten-thirty ( can be heard as ten terty) – respirated in English but never in Vietnamese. This is advisable to teach but not the must for a short course.
Sounds not causing comprehensible problems for the Vietnamese.

The quality of the sound may not affect people’s comprehension. So they can be introduced briefly and not necessarily need special practice: b, c, d, ch, f, k, h, m, n, ng, q, s, t, v, w.

Diphthongs do not seem to show much difficulty for the Vietnamese.
Principles of teaching English pronunciation to the Vietnamese:

Pronunciation teaching should be systematic, gradual, consistent, interesting, practical, integrated.

Conclusion:

* Teaching pronunciation is important. It is “one of the surest element of language to fossilize and fossilize good and hard” (Dr. Maria Sperily – TESL-L). It needs to be taught properly at the very beginning of language study.
* In designing or selecting materials for pronunciation it is important to take into account the purpose of the learners’ language study, whether it is to acquire “a native like accent or for intelligibility in international communication. In most cases it - the accent selected - should be comprehensible to the greatest number of persons not sharing that particular language” (Dr. Merton Bland – TESL-L).
* Once the major accent is selected, a list of core and non-core items should be identified. Learners’ native language special features should be taken into account to avoid language interference. Teaching and learning items are prioritized accordingly to learners’ need and their time availability.

· Teaching should be done in an easy, learner-friendly, consistent, regular, practical, interesting, integrating, personalized manner and it should help maintain learners’ autonomy.
Recommended materials for further readings:

1. Bell M. 1996. Teaching pronunciation and intonation to EFL learners in Korea. Originally submitted in the course Ling 901: Phonetics and Phonology, Master of Applied Linguistics, Macquarie University, Sydney, Australia June 1996

2. Bowel J.D, Madsen H., Filferty A. 1992. TESOL Techniques and Procedures. Chapter 5: Pronunciation (133-158) Newbury House

3. Celce-Murcia M. 1991. Teaching English as a second or foreign language, 2nd ed. Section “Teaching pronunciation”, pp. 136-153. Heile&Heile Publishers

4. Dalton D. Some techniques for teaching pronunciation. ddalton@academic01.chs.itesm.mx

5. Doyle D. Phonics, syllable and accent rules. English.glendale.cc.ca.us/phonetics.html

6. Griffiths B. Integrating pronunciation into classroom activities. British Council teaching English-Pronunciation- English sentence stress.htm

7. Joyce K. Rhyming pair game. British council teaching English – try – pronunciation.htm

8. Pathare E. Word Stress. British Council- Pronunciation.htm

9. Steele V. Connected speech. British Council teaching English – Pronunciation – Connected speech.htm
Recommended materials for students’ self-study:

Baker, A. Ship or Sheep: an intermediate pronunciation course. Cambridge University Press.

For further notes and practice on English pronunciation please see “Ngữ âm tiếng Anh dành cho mọi người” – Sách viết dành riêng cho người Việt – to be published this autumn by “Văn hoá Thông tin”).

Websites for beginners:

bbc.co.uk/worldservice/englishlearning (British English)

manythings.org

evaeaston (American English)

* Ph. D Ling., Senior Lecturer, Hanoi University

Learning English: Exploring America

Learning English: Exploring America
http://en.wikipedia.org/wiki/United_States

Exploring America

Official Name: The United States of America (the USA, the States)

Status: a federal republic, a union of 50 states

Area: 3623,420 square miles
Capital: Washington DC.

Nationality: American

Languages: English official and predominant. Spanish (mainly in New York City, chiefly Puerto Ricans, Florida (Cubans), Mexican boder. Italina, German, Polish, Yiddish, Russian, Amreican Indian, Chinese, Japanese.

Location: tretching across North America from the Atlantic Ocean in the east to the Pacific Ocean in the west, from Canada in the north to Mexico, the Gulf of Mexico, and the Gulf of California in the south

Ethnic composition: 79% white, 10% black, 6% Hispanic, and rest from others
Americans are devived from nearly all races and nations including Chinese, Arabs, Polynesians, Eskimo, and what is left of the native Amerindians

Head of the state and Government: President, elected for 4 years.

Legislative body: Congress (bicameral), consisting of the Senate and the House of Representatives. The Senate consists of 100 members - 2 from each state - chosen by popular vote for a 6 year term; a third of its membership is renewed every 2 years. The house of Representatives has about 450 members elected by popular vote every 2 years; each state is entitled to at least 1 representative, with the total number determined periodically according to population.
Local government:50 states with governer elected for each

For more inf. view: http://en.wikipedia.org/wiki/United_States

Lỗi ngữ âm do chứng mù từ và phương pháp khắc phục - Common dyslexic errors of the Vietnamese

Bài viết này nhìn nhận chứng mù từ qua ảnh hưởng của phương ngữ Việt Nam đối với học viên học ngoại ngữ và cách khắc phục. Bài viết chỉ tập trung vào những hiện tượng có ảnh hưởng tới quá trình tiếp thu và học ngoại ngữ của học viên Việt Nam.

1. Chứng mù từ.

Chứng mù từ, thuật ngữ tiếng Anh là “dyslexia”, hay “word blindness”, là một thuật ngữ chưa được thống nhất về định nghĩa. Vậy chứng mù từ là gì? Và có thể coi nó là bệnh hay không? Liệu có cách gì để chữa cho những người mắc chứng này không?

Theo từ điển Anh-Việt (Lạc Việt) thì dyslexia được dịch là “sự khó đọc”. Nếu chỉ căn cứ qua giải thích như vậy thì khó có thể coi nó là một điều gì gây quan ngại.

Từ điển bỏ túi Anh-Việt Oxford được Quang Thụy dịch là “chứng gặp khó khăn trong khi đọc và đánh vần do tình trạng nào đó của não” (tr. 338. Từ điển Anh-Việt 140.000 từ. NXB Đồng Nai). Định nghĩa này có thể gợi cảm giác đây là một bệnh lí thực sự.

Theo từ điển Encarta trực tuyến (Encarta Dictionary (Bắc Mỹ) thì dyslexia có nghĩa là “sự rối loạn học tập do gặp khó khăn đặc biệt trong việc nhận dạng và hiểu ngôn ngữ viết, dẫn tới gặp khó khăn trong đánh vần và viết. Dyslexia không phải là do thiểu năng trí tuệ hay có vấn đề nào đó tại não bộ”.

Theo Từ điển Bách khoa Encarta trực tuyết (Encarta Encyclopedia) thì đó là “không có khả năng đọc trôi chảy”.

Theo Jan Baumel, M.S - một nhà tâm lí học giáo dục có 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt cho rằng mù từ là do “thiếu khả năng học đặc biệt có nguồn gốc từ hệ thần kinh. Sự thiểu năng này thường thể hiện ở sự khó khăn trong việc nhận biết từ hay khả năng đánh vần cũng như giải mã kém. Những khó khăn này có thể là thiếu thành tố âm vị trong một ngôn ngữ mà có liên quan tới khả năng nhận thức và điều kiện giảng dạy”. (Adopted by the IDA Board, November 2002 and by the National Institutes of Health, 2002. Hiệp hội Thiểu năng học tập Mỹ (LDA). Giải thích này giúp ta xác định nó có thể thuộc phạm vi nghiên cứu của ngôn ngữ học và tâm lí học và có thể hình dung hệ quả của chứng mù từ.

Theo giáo sư Abigail Marchall (http://www.dyslexia.com/qasymptoms.htm) thì những người bị thiểu năng đọc này thường có các biểu hiện không nhất quán. Chẳng hạn, họ có thể mắc bất kì một trong những triệu trứng như: đọc ngược các từ; cảm thấy như các con chữ nhảy nhót lung tung trong trang giấy; không phân biệt được các con chữ có vẻ giống nhau như o, e và c; Không phân biệt được các từ có hình dạng giống nhau nhưng phương hướng thể hiện con chữ khác nhau như: b-p, d-q; các từ có thể bị đọc lộn tùng phèo và không theo một trật tự thông thường (ví dụ man đọc là nam), hoặc được cảm nhận theo từng khối mà không tách bạch theo từng từ như nó vốn được cảm nhận theo lẽ thông thường; các con chữ hay từ có thể được đọc bình thường nhưng bản thân người học lại bị đau đầu hoặc bị đau bụng khi phải cố đọc, hoặc nhận dạng được từ trên mặt chữ nhưng không nói lên được, hoặc nói lên được nhưng lại không hiểu được các âm thanh đó, hoặc có thể liên kết được con chữ nhưng lại quên ngay như thể chưa từng gặp con chữ đó bao giờ, bởi thế họ có thể đọc đi đọc lại một trang mà không hề nhận thức được điều đó.

Davis (1992, http://www.dyslexia.com/library/symptoms.htm) đã chỉ ra 37 dấu hiệu để nhận biết người mắc chứng mù từ được chia ra làm các tiểu mục để dễ nhận dạng như các dấu hiệu chung (thông minh, giỏi nghệ thuật, xem thêm danh sách những người nổi tiếng bị mù từ tại đây: http://www.dyslexia.com/qafame.htm), biết cấu âm nhưng không đọc tốt, viết tốt hay đánh vần tốt, lười; tự ti, dễ xúc động cũng như không thích kiểm tra, tiếp thu tốt thông qua trực quan v.v.); khả năng nhìn, đọc, đánh vần (thường kêu đau đầu, chóng mặt, đau bụng khi đọc, nhầm lẫn chữ cái, con số, từ, chuỗi sự kiện hay giảng giải bằng ngôn từ, có vẻ là mắt kém nhưng khi kiểm tra thị lực thì không phát hiện được nhưng cũng có những trường hợp rất tinh mắt hoặc thiếu khả năng cảm nhận chiều sâu v.v.); khả năng nghe, nói (có thể nghe được những cái không được nói ra hoặc những gì người khác không nghe được, dễ bị phân tán tư tưởng, có thể bỏ lửng câu, nói lắp nếu bị căng thẳng, phát âm sai các từ dài v.v.); kĩ năng viết (khó khăn khi viết hoặc sao chép, chữ xấu khó coi, chơi bóng hay các trò thể thao tập thể kém, có xu hướng mệt mỏi khi di chuyển, có thể lẫn lộn phương hướng như phải, trái hay trên dưới v.v.); khả năng toán và quản lí thời gian (khó khăn về giờ giấc, khi giải toán có thể nhẩm kết quả nhưng không biết cách giải trên giấy tờ, có thể đếm được nhưng thường hay gặp khó khăn khi phải tiếp xúc với tiền nong, có thể làm được các bài toán sô học nhưng có thể không hiểu được đại số hoặc toán cao cấp); trí nhớ và nhận thức (có trí nhớ tôt nhất là các sự kiện đã trải nghiệm, vị trí và gương mặt nhưng lại không nhớ được các chuỗi sự kiện và các thông tin nếu không qua trải nghiệm, tư duy bằng hình ảnh và tình cảm không cảm nhận qua âm thanh hay từ); Hành vi, sức khoẻ, phát triển và tính cách (hoặc rất vô tổ chức hoặc cực kì qui củ, hoặc rất “quậy” hoặc rất “hiền”, hoặc phát triển quá sớm hoặc quá muộn (nói, bò, đi), hay bị đau tai, nhạy cảm với đồ ăn nhất là các chất phụ gia hay thực phẩm hoá học, hoặc cực kì dễ ngủ hoặc cực kì khó ngủ, có thể bị đái dầm ở tuổi đã trưởng thành, hoặc không chịu đau được hoặc chịu đau rất giỏi, có ý thức cao về sự công lí, nhạy cảm và luôn luôn hướng tới sự hoàn thiện, khả năng mắc lỗi cao đáng kể trong trường hợp bị thúc ép thời gian, áp lực tinh thần hay sức khoẻ suy giảm).

Tóm lại, sự mù từ được đông đảo các nhà khoa học ngôn ngữ tâm lí học quan tâm, hiện chưa có một định nghĩa được mọi người chấp nhận mặc dù có những đặc điểm cũng như triệu chứng có thể giúp xác định người bị mắc chứng mù từ hay không. Chứng mù từ được nhìn nhận như những sự rối loạn khả năng học tập, có thể là do trục trặc trong não bộ, cũng có thể không. Một số coi nó là bệnh lí và một số khác thì không.
Tới đây chúng ta đã có thể tự tin để nhận dạng chứng mù từ và hoàn toàn có thể tìm ra các giải pháp giúp khắc phục những khiếm khuyết cho người mắc chứng mù từ, hoàn thiện hoá quá trình học tiếng nói chung và học ngoại ngữ nói riêng.

2. Lỗi ngữ âm phổ biến:

Trong các lớp học ngoại ngữ, người dạy thường được nghe các câu như sau của người Việt:

1. Njuda, ty zobonena? nu nadlo, poshni. – Liu da, ty zobolela? Nu ladno, poshli (Liuđa, bạn ốm à. Thôi được, bọn mình đi). Tiếng Nga. Không có sự hiện diện của /l/

2. I’d nike to go to Hoan Kiem nake. (I’d like to go to Hoan Kiem lake – Tôi muốn tới Hồ Hoàn Kiếm). Tiếng Anh. Không có sự hiện diện của /l/.

3. My sister nives in Haloi. (My sister lives in Hanoi). Chị/ em gái tôi sống ở Hà Nội. Lẫn lộn /l/ và /n/.

4. Se’s seen some seep. (She sees some sheep - Chị ấy đã nhìn thấy mấy con cừu). (không có sự hiện diện của /sh/)

5. I don’t fink I understand zat. (I don’t think I understand that – Tôi nghĩ là tôi không hiểu cái đó). Không có sự hiện diện của /th/.

6. I want to be a zeologist. (I want to be a geologist – Tôi muốn làm nhà địa chất học). Không có sự hiện diện của /d3/

7. Can I see your bassbort? (Can I see your passport? Mời trình hộ chiếu!). Không có sự hiện diện của /p/.

8. Nó thấy vẽ vàng. (Nó thấy bẽ bàng). Người Hàn Quốc nói tiếng Việt. Không có sự hiện diện của /b/. Hoặc /b/ được nhận dạng thành /v/

9. May I ask you some guestions? (May I ask you some questions? – Cho tôi hỏi vài câu.). Không có sự hiện diện của /q/

10. There are some pleise on the table. (There are some plates on the table – Trên bàn có mấy chiếc đĩa). Không có sự hiện diện của /t/

3. Mô tả các lỗi ngữ âm điển hình của người Việt theo khu vực phân bố địa lí.

Không cần phải khó khăn gì chúng ta dễ dàng nhận biết được các lỗi liệt kê trên đây khá phổ biến với từng vùng địa lí trên lãnh thổ Việt Nam. Ví dụ, việc nhầm lẫn các âm:

3.1. /l/ và /n/ chỉ xảy ra với những chủ thể phương ngữ đồng bằng Bắc Bộ (Một số khu vực tại Hà Nội, Hà Tây, và đại bộ phận cư dân vùng Hải Dương, Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh). Lỗi này thường không xảy ra đối với chủ thể phương ngữ miền Trung hoặc miền Nam Việt Nam. Lỗi này có thể xảy ra một chiều: /l/ thành /n/, /n/ giữ nguyên như “Cô Nan (Lan) cho tôi xin cốc nước”; hoặc /l/ giữ nguyên và /n/ thành /l/ như “cô Lan cho tôi xin cốc lước”, hoặc /l/ thành /n/ và /n/ thành /l/ như “Cô Nan cho tôi xin cốc lước”, “Bố em nên Hà Lội đã được lăm lăm rồi” (“Bố em lên Hà Nội đã được năm năm rồi”).

Đại bộ phận thì những sự nhầm lẫn này không gây hiểu lầm cho người Việt, trừ một số ít trường hợp khu biệt nghĩa như “tôi no lắm” và “tôi lo lắm”; hay khó khăn khi phân biệt tên riêng: ông Niêm hay ông Liêm; Hồ Đại Nải hay Hồ Đại Lải; Phố Nả hay Phố Lả v.v. Trường hợp sau cùng (tên riêng) luôn gây hiểu lầm cho những người thuộc các địa phương khác không mắc các “chứng” lẫn lộn trên.

Lỗi /l/ và /n/ thường được khai thác rộng rãi trên các sân khấu hài trong nước, nhất là khi người ta muốn khắc hoạ hình ảnh nông dân đồng bằng Bắc Bộ, ví dụ, các tiểu phẩm hài của Thuý Nga trên chương trình “Gặp nhau cuối tuần”, hay các phim ảnh hiện đại như nhân vật Ôsin tỉnh lẻ trong phim “Của để dành”, hoặc tấu hài hải ngoại qua các tiểu phẩm hài Hoài Linh trên sân khấu Paris By Night. Những người có chức vụ phát biểu trên các phương tiện truyền thông nếu lẫn lộn /l/ và /n/ cũng có thể để lại những ấn tượng thiếu tích cực cho người nghe.

3.2. /q/ và /g/ chỉ xảy ra với những chủ thể phương ngữ từ Khánh Hoà trở vào Nam. Ở đây thường xảy ra một chiều: /q/ thành /g/ chứ không có trường hợp ngược lại. Ví dụ: “Mình tới cái guán (quán) kia đi!”

3.3. /p/ và /b/: Phổ biến với chủ thể ngôn ngữ Trung, Nam Bộ, nhưng có thể gặp ở một số những vùng khác không chỉ Việt Nam mà còn phổ biến trên thế giới. Hiện tượng này cũng thường xảy ra một chiều /p/ thành /b/ chứ không ngược lại. Điều này có thể dễ giải thích hơn bởi âm /p/ thực chất rất ít gặp với những từ thuần Việt (chủ yếu là những từ tượng thanh như píp píp – bíp bíp. Tuy nhiên trường hợp lẫn lộn giữa /b/ và /v/ của người Hàn Quốc có thể giải thích là do thiếu vắng phụ âm trong ngôn ngữ Hàn). Điều này có thể tương tự với những người nói tiếng Nhật.

3.4. Các trường hợp khác: /th/ và /t/, /f/; /gi/ và /d/; /st/ và /s/; /ts/ và /s/: không giới hạn ở khu vực địa lí nhưng là lỗi khá phổ biến đối với học sinh người Việt, do ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ. th – t: ảnh hưởng của con chữ và nhẫm lẫn âm thanh; /gi/ và /d/: không khu biệt trong tiếng Việt (Bắc Bộ); và /st/, /s/, /ts/ do đặc điểm bớt âm hoặc âm hoá tổ hợp phụ âm. Ví dụ: “stamp” thành “tem”, hay “Stalin” thành “Xít-ta-lin” v.v.

Những trường hợp phát âm không khu biệt trên, trừ /l/ và /n/ bị coi là “ngọng”, thường được nhìn nhận là những đặc điểm đặc biệt của các phương ngữ tiếng Việt. Tuy nhiên, khi những hiện tượng này được “giao thoa” sang một thứ tiếng khác ngoài tiếng Việt, chúng lập tức bị coi là những lỗi phát âm mà những lỗi này có ảnh hưởng nghiêm trọng tới ý nghĩa của thông điệp giao tiếp, bởi vậy, cần phải được khắc phục.

Vậy những trường hợp của người Việt Nam bị lẫn lộn /l/, /n/ hay /p/, /b/ hay /Sh/ và /s/ có phải là bị mắc chứng mù từ hay không? Nếu câu trả lời là có thì những người này mắc chứng mù từ ở mức độ nào? Và hiện tượng này thuần tuý là do yếu tố sinh lí hay xã hội gây ra?

Khi trao đổi với những học viên, tạm coi là mắc chứng mù từ, họ đều trả lời một câu chung: không cảm nhận được sự khác biệt âm thanh của các âm đó. Đối với họ, /l/ hay /n/, /p/ hay /b/ đều có âm giống nhau và chỉ khác nhau theo con chữ (bởi thế mới có tên gọi con chữ là “nờ / lờ cao”, “nờ / lờ thấp”, “bê trên”, “bê dưới”). Chiếu theo các hiện tượng của người bị mù từ ở trên, chúng ta có thể khẳng định, những người này bị chứng mù từ (dạng âm thanh).

Trong số những học sinh bị chứng mù từ, có trường hợp nói giọng Nha Trang, sinh năm 1985. Bố mẹ người Thái Bình. Học sinh này không có khả năng phân biệt /b/ và /p/. Khi chúng tôi đọc chính tả cho em viết (bằng tiếng Anh), e viết đúng tất cả các từ mà em biết (pen, pan, pick up, people) và tỏ ra lúng túng thực sự trước các từ lạ (babble, battle, population, pollution). Tuy nhiên người em của học sinh này, được sống ở Thái Bình thì không mắc các lỗi /p/ và /b/, nhưng lại bị mắc lỗi /l/ và /n/ rõ rệt. Điều này chứng tỏ các lỗi ngữ âm này có thể mang tính xã hội cao, tùy theo cộng đồng ngôn ngữ từng vùng. Nếu xét từ bản chất sự việc - ở đây là không nhận dạng được sự khác biệt của một số âm – thì rõ ràng đây là biểu hiện của chứng mù từ.

Tính ảnh hưởng của cộng đồng ngôn ngữ còn thể hiện ở chỗ: có những người con dâu không “ngọng” /l/ và /n/, nhưng do sống trong môi trường ngọng /l/ và /n/ cũng dần dần mất khả năng phân biệt chúng và cũng bắt đầu nhầm lẫn vô thức mặc dù họ luôn khẳng định mình “không ngọng”. Phải chăng điều này cũng có ảnh hưởng tới hệ thần kinh, giống như những người say rượu nhưng bao giờ cũng nói: “tôi không say”? Có hay không ảnh hưởng của cộng đồng ngôn ngữ tới chứng mù từ thì còn phải chờ đợi các nhà ngôn ngữ học tâm lí vào cuộc.

Tuy nhiên, việc hầu hết các cư dân đồng bằng Bắc Bộ không khu biệt /l/ và /n/ khiến cho giả định “não bộ có vấn đề” là không thể xảy ra. Bởi vậy, cái định nghĩa mà chúng tôi thấy trong từ điển bách khoa Encarta có vẻ như chưa thực sự đúng, ít nhất là với tình hình “mù từ” tại các địa phương khác nhau của Việt Nam. Nhưng do hiện tượng /l/ và /n/ xảy ra trên diện rộng và có những hậu quả không tốt tới cá nhân người sử dụng và ảnh hưởng tới vấn đề duy trì sự trong sáng của tiếng Việt nên nhất thiết hiện tượng này cần phải được giải quyết triệt để tại các cơ sở đào tạo.

4. Cách khắc phục

Theo lẽ thường, khi bị đau đầu hay chóng mặt, người bệnh có thể tìm bác sĩ và bác sĩ làm nhiệm vụ kê đơn thuốc. Những người bị mù từ cũng có thể có một số biểu hiện bệnh lí như những người bình thường khác, bởi vậy, “cũng không có gì ngạc nhiên nếu “bệnh nhân” được kê đơn thuốc cho ADHD như Ritalin, strattera / concerta v.v. Họ cũng có thể gặp những thầy lang và được chữa chạy bởi các bài thuốc lá khác hoặc cũng có thể được tiến hành vật lí trị liệu như nhiều trung tâm y tế vẫn làm nếu họ gặp trở ngại về thị lực” (Abigail Mashail, http://www.dyslexia.com/qamethods.htm#990215). Tuy nhiên, mù từ như đã nói, không phải là một loại bệnh, và do đó, thuốc men không có ý nghĩa trong việc chữa chạy dứt điểm cho các triệu trứng do mù từ gây ra, ngược lại, còn có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng do tạo thói quen lệ thuộc vào thuốc. Điều này còn tạo tâm lí nhờ thuốc mà bỏ qua tác dụng hữu hiệu khác: sự kiếm tìm các hỗ trợ giáo dục cần thiết để vượt qua những trở ngại của chính mình. Chứng mù từ là hệ quả của một kiểu tư duy và học tập đặc biệt, do đó tốt nhất nên giải quyết qua con đường tư vấn giáo dục hay kèm cặp cá nhân.

Ronald Davis là một người đã từng bị mắc chứng mù từ nặng. Vào những năm 80 của thế kỉ 20 ông đã bỗng dưng tìm ra được cách chữa trị cho bản thân mình và đưa ra một phương pháp có tên gọi là phương pháp Davis (Davis counselling approach - Lối tiếp cận tư vấn Davis). Với phương pháp này, người bị mù từ thường học cá nhân trong một khoá học khoảng 1 tuần lễ. Hiện nay trên thế giới có khoảng 170 trung tâm tư vấn và hỗ trợ giáo dục cho những người mắc chứng mù từ.

Đối với các học sinh ngoại ngữ, giáo viên cần phải hiểu rằng các bài tập luyện thuần tuý về âm thanh đối với học sinh mắc chứng mù từ (ngọng l - n, p-b) dường như không hiệu quả. Nếu chỉ đơn thuần bắt học sinh lặp lại âm thanh thì chắc chắn họ không làm được và chỉ gây nên sự lúng túng thêm cho họ mà thôi. Bởi thế ít nhất giáo viên cần làm một số việc sau trước khi luyện âm:

1. Xác định những trường hợp mắc chứng mù từ ngay từ buổi đầu tiếp xúc với học sinh (một bài tập ngữ âm đơn giản nhất là cho các học sinh đọc bảng chữ cái tiếng Anh hoặc tiếng Việt).

2. Chỉ rõ vị trí cấu âm của các âm hay nhầm lẫn. Ví dụ: /l/ được phát âm nhờ đầu lưỡi cong lên ép sát chân răng cửa hàm trên, hai bên vành lưỡi không nhất thiết phải ôm sát hai bên hàm răng trên. Trong khi đó /n/ có thể rụt đầu lưỡi vào khoang giữa miệng và đưa nó sát vào ngạc cứng và vành lưỡi hai bên ôm kín hai bên hàm răng trên. Khi học sinh đã phát đúng được từng âm, hãy dừng lại một chút để cho học viên ghi nhớ vị trí của lưỡi và hãy đặt cho âm đó một cái tên đơn giản: ví dụ: đầu lưỡi với âm /l/ và giữa lưỡi /n/. Vì như chúng ta đã biết, họ không phân biệt được sự khác nhau qua âm thanh. Bởi thế cần giúp họ tự định hướng vị trí của lưỡi. Hãy nói cho họ biết rằng, với họ các âm thanh đó giống nhau, nhưng với những người khác, chúng là những âm khác nhau hoàn toàn. Họ cần phải nhận thức rõ ràng là chúng không giống nhau và sự không giống nhau đó thể hiện ở vị trí cấu âm khác nhau của lưỡi.

Với trường hợp /p/ và /b/, cũng có thể tiến hành theo phương pháp tương tự. Hãy bắt đầu bằng âm /b/ trước và chỉ rõ vị trí cấu âm của /b/: hai môi mím chặt hơn, khi mím tối đa có thể không còn nhìn thấy vành môi. Tuy nhiên với âm /p/ tiếng Việt, học sinh chỉ việc nhìn theo môi của giáo viên: mím vào, mở ra nhẹ nhàng. Hãy để học sinh nhìn thấy qua gương và dừng lại đôi chút cho họ nhớ được vị trí của môi. Khi đó, chúng ta hãy đặt tên cho âm này là, ví dụ, “mím nhẹ”. Với /p/ tiếng Anh, hãy lấy thêm một tờ giấy và cho họ nhìn thấy tờ giấy bị rung mạnh khi chúng ta phát âm /p/. Khi đó, hãy đặt cho nó một cái tên “bật hơi” và đảm bảo họ sẽ nhớ được mỗi khi phát âm sai.

Đối với trường hợp các học sinh Hàn Quốc có sự lẫn lộn giữa /b/ và /v/, vị trí cấu âm cũng giúp giải quyết được dễ dàng. /b/ là do hai môi tạo thành, trong khi đó /v/ là do môi và răng tạo thành. Các bước tiến hành về cơ bản giống như trên.

3. Sau khi đảm bảo học viên nắm vững được sự khác biệt thông qua hệ thống cấu âm, giáo viên có thể tiến hành các bài tập luyện theo từ điển. Có thể yêu cầu học sinh tự luyện và chỉ tiến hành kiểm tra vào buổi học tiếp sau. Các bài tập luyện phải tiến hành thường xuyên tới khi học viên không còn lẫn lộn các âm này nữa.

4. Các biện pháp khác: Giáo viên cần phải kiên trì và kiên định trong việc giúp học viên chiến thắng lại những khó khăn của chính mình, kể cả khi phải dùng một số các chiến thuật giao tiếp khác. Chẳng hạn, một trường hợp lẫn lộn /l/ và /n/ cực nặng, giáo viên đã phải nói: người được đi học phải thuộc đẳng cấp khác với những người không được đi học. Nếu được đi học thì không nên lẫn lộn hai âm /l/ và /n/. Kết quả là, học sinh đó đã nỗ lực hết mình để chứng tỏ mình thuộc đẳng cấp khác. Và em học sinh đó đã thành công sau tuần học đầu tiên.

5. Với các trường hợp nhầm lẫn thanh điệu tiếng Việt cũng có thể tiến hành tương tự nhưng theo mô hình diễn tả âm thanh: đầu tiên bằng hình ảnh minh hoạ theo các dấu tượng trưng: lên, xuống, cao, thấp. Sau đó có thể dùng cử chỉ, điệu bộ giống như người nhạc trưởng chỉ huy dàn nhạc, đảm bảo người học sẽ nhanh chóng khắc phục được những lỗi thanh điệu phổ thông.

Trên đây tôi đã trình bày sơ lược về chứng mù từ của người Việt thường gặp. Chứng mù từ ở Việt Nam mang tính phân vùng địa lí cao. Thường người học ngoại ngữ bị giao thoa các lỗi cơ bản do ảnh hưởng của tiếng địa phương. Chứng mù từ được thể hiện ở các vùng địa lí khác nhau với các lỗi ngữ âm khác nhau và tất cả đều có thể giải quyết thông qua giới thiệu vị trí cấu âm. Với mù thanh điệu, có thể giải quyết bằng hình ảnh hoặc động tác. Chứng mù từ hiện chưa được quan tâm giải quyết triệt để tại các trường học do đó mới có hiện tượng “mù từ” trên diện rộng. Thái độ xã hội đối với người bị mù từ chỉ thể hiện qua ngọng /l/ /n/ còn tất cả các hiện tượng khác chỉ thuần tuý coi là đặc điểm của phương ngữ. Các cơ sở giáo dục ngôn ngữ cần phải có thái độ nghiêm túc trong việc đào tạo giáo viên, có vậy mới hi vọng giải quyết được triệt để những hiện tượng lỗi ngôn ngữ nói chung và ngoại ngữ nói riêng do chứng mù từ gây ra.